Yohann Qotlib Fixte | |
---|---|
alm. Johann Gottlieb Fichte | |
![]() | |
Doğum tarixi | 19 may 1762[1][2][…] |
Vəfat tarixi | 27 yanvar 1814[1][3][…] (51 yaşında) və ya 29 yanvar 1814[4][5] (51 yaşında) |
Vəfat yeri | |
Vəfat səbəbi | səpmə yatalaq[8] |
Dəfn yeri |
|
Elm sahəsi | fəlsəfə |
İş yerləri |
|
Təhsili |
|
Elmi rəhbəri | İmmanuel Kant |
Tanınmış yetirmələri | Fridrix Şellinq |
Üzvlüyü |
|
|
|
![]() |
Yohann Qotlib Fixte (alm. Johann Gottlieb Fichte; alman: [ˈjoːhan ˈɡɔtliːp ˈfɪçtə];[9][10][11]; 19 may 1762[1][2][…] – 27 yanvar 1814[1][3][…] və ya 29 yanvar 1814[4][5], Berlin, Brendenburq əyaləti[d], Prussiya[7]) — Alman filosofu, alman idealizminin nümayəndəsi, İmmanuel Kantın nəzəri və etik əsərlərindən yaranan fəlsəfədə cərəyanlar qrupunun yaradıcılarından biri. Fixte çox vaxt fəlsəfi fikirləri Kant və alman idealisti Georq Vilhelm Fridrix Hegelin ideyaları arasında körpü rolunu oynayan bir fiqur kimi qəbul edilir. Rene Dekart və Kant kimi obyektivlik və şüur problemi onun fəlsəfi mülahizələri üçün motiv rolunu oynayırdı. Fixte siyasi fəlsəfəyə dair də əsərlər yazır və buna görə də bəzi filosoflar onu alman millətçiliyinin atası kimi qəbul edirlər.
Fixte hər şeydən əvvəl Kantın dualizminə (özündə şey -hadisə, təbiət- azadlıq) qarşı çıxırdı. Onun fikrincə bu ziddiyyətlilik təfəkkürün qalığıdır. Buna görə də onu aradan qaldırmaq zəruridir. Fixte vahid bir əsasdan çıxış edən bilik sistemi yaratmağa cəhd göstərirdi. Beləliklə o, Kantın təliminə yenidən baxmaq addımını atmışdır. O da Dekart kimi göstərirdi ki, bizim şüurumuzda ən mötəbər səhih olan mənlik şüurudur: "Mən varam", "Mən, mən kimi varam".[12]
Adı tarixdə 100 ən çox öyrənilmiş şəxsiyyətlər siyahısına daxil edilib.
Johann
Gọttlieb
Fịchte